Buluitreiking

Ja, 21 augustus 2008 krijg ik mijn diploma omdat ik basisarts ben! En dat wordt je niet zomaar in de hand gedrukt, daar wordt een hele ceremonie omheen gebouwd. Het vindt allemaal plaats in het academiegebouw in Utrecht, een oud gebouw waar al heel lang plechtigheden worden gehouden. De buitenkant is al mooi, en de zalen aan de binnenkant zijn helemaal bijzonder.

De plechtigheid begint om half twee en duurt anderhalf uur. Terwijl de leden van de artsexamencommissie en wij (13 personen) de zaal binnen komen lopen, staan alle aanwezigen op. Wij nemen dan plaats op de eerste rij. Daarna wordt de ceremonie geopend en de eed voor gelezen. De eed is de eed van hippocrates, inmiddels gemoderniseerd. Hieronder de oude en nieuwe versie.

"Ik zweer bij Apollon de genezer, bij Asclepius, Hygieia en Panacea en neem alle goden en godinnen tot getuige, om naar mijn beste oordeel en vermogen de volgende eed te houden: Ik zal naar mijn beste oordeel en vermogen en om bestwil mijner zieken hun een leefregel voorschrijven en nooit iemand kwaad doen. Nooit zal ik, om iemand te gerieven, een dodelijk middel voorschrijven of een raad geven, die, als hij wordt gevolgd, de dood tot gevolg heeft. Nooit zal ik een vrouw een instrument voorschrijven om een miskraam op te wekken. Maar ik zal de zuiverheid van mijn leven en mijn kunst bewaren. Het snijden van de steen zal ik nalaten, ook als de ziekte duidelijk is; ik zal dit overlaten aan hen die hierin bekwaam zijn. In ieder huis waar ik binnentreed, zal ik slechts komen in het belang van mijn patiënten.Mijn leermeester zal ik eren en liefhebben als mijn ouders; ik zal in gemeenschap met hem leven en zo nodig mijn bezit met hem delen, de kunst leren zonder vergoeding en zonder dat daartoe een schriftelijke belofte nodig is; aan mijn zonen, aan de zonen van mijn leermeester en aan de leerlingen die verklaard hebben zich aan de regelen van het beroep te zullen houden, aan hen allen zal ik de grondslagen van de kunst leren.Al hetgeen mij ter kennis komt in de uitoefening van mijn beroep of in het dagelijks verkeer met mensen en dat niet behoort te worden rondverteld, zal ik geheim houden en niemand openbaren. Moge ik, als ik deze eed getrouwelijk houd, vreugde vinden in mijn leven en in de uitoefening van mijn kunst, maar moge het tegenovergestelde het geval zijn indien ik hem schend.Ik zal mij verre houden van iedere welbewuste slechte daad en van elke verleiding, in het bijzonder van de geneugten der liefde met mannen of vrouwen, of zij vrij zijn of slaaf.

Met name de dikgedrukte regels waren aanleiding in 2003 een nieuwe eed te formuleren (denk ik), naast natuurlijk dat we de goden die hij aanroept niet meer kennen en dat we niet meer één leermeester hebben die we zullen verzorgen (het moet niet gekker worden...)

"Ik zweer/beloof dat ik de geneeskunst zo goed als ik kan zal uitoefenen ten dienste van mijn medemens. Ik zal zorgen voor zieken, gezondheid bevorderen en lijden verlichten. Ik stel het belang van de patiënt voorop en eerbiedig zijn opvattingen. Ik zal aan de patiënt geen schade doen. Ik luister en zal hem goed inlichten. Ik zal geheim houden wat mij is toevertrouwd. Ik zal de geneeskundige kennis van mijzelf en anderen bevorderen. Ik erken de grenzen van mijn mogelijkheden. Ik zal mij open en toetsbaar opstellen, en ik ken mijn verantwoordelijkheid voor de samenleving. Ik zal de beschikbaarheid en toegankelijkheid van de gezondheidszorg bevorderen. Ik maak geen misbruik van mijn medische kennis, ook niet onder druk. Ik zal zo het beroep van arts in ere houden."

De KNMG, de grootste artsenvereniging, werkt volgens de nieuwste eed. Het veel kleinere Nederlands Artsenverbond daarentegen zegt de oude eed als uitgangspunt te nemen, en met daarin de eerbied voor het leven.

In principe ben je volgens de wet al verplicht om alles te doen wat er in de eed staat, maar omdat het een aloude ceremonie is, wordt het toch gehandhaafd. Je kunt weigeren om hem af te leggen, maar dat schijnt nooit te gebeuren. Bij het afleggen van de eed moet je je rechterhand opsteken waarbij de wijsvinger en de middelvinger gesloten tegen elkaar zijn. Op de eed kun je antwoorden met: "dat beloof ik", "zo waarlijk helpe mij God almachtig" of "Allah, de erbarmer, de barmhartige". Dan moet je weer gaan zitten en daarna vindt het ondertekenen van de bul plaats, en wordt je persoonlijk toegesproken. En na afloop natuurlijk: een borrel!

Als je er niet bij kunt zijn, heb je toch een idee wat er plaats gaat vinden!